Camera dễ dàng bị hack: 3 thói quen người dùng đang mắc phải

Dưới góc nhìn chuyên gia, chính sự tặc lưỡi bỏ qua các tiêu chuẩn an ninh 'lõi' đã biến những mắt thần này thành những “cửa hậu” luôn mở, phơi bày đời tư trước các rủi ro xâm nhập tinh vi.

“Chỉ cần xem được là đủ”

Anh Minh Quân (Cầu Giấy, Hà Nội) cẩn thận thay mật khẩu camera mỗi tháng một lần, thậm chí đặt những dãy ký tự bao gồm cả số và chữ đặc biệt. Anh tin rằng mình đã an toàn tuyệt đối. Thế nhưng, anh vẫn không khỏi bàng hoàng khi một ngày thấy chiếc xuất hiện tài khoản lạ truy cập vào app camera nhà anh.

Câu chuyện của anh Quân là minh chứng cho một sai lầm phổ biến khi tin rằng mật khẩu là tất cả và là hệ quả tất yếu của cơ chế xác thực lỏng lẻo vốn phổ biến trên các dòng camera giá rẻ, trôi nổi không có nguồn gốc xuất xứ.

Sai lầm phổ biến nhất của người dùng Việt hiện nay là coi camera như một món đồ điện tử gia dụng thông thường: Mua một lần, lắp lên là xong. Trên các sàn thương mại điện tử, những thiết bị chỉ từ 200.000 đến 500.000 đồng luôn nằm trong danh sách "bán chạy" nhờ đánh vào tâm lý tiết kiệm.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo đây chính là thói quen . Với camera giá rẻ, nhà sản xuất thường tối giản chi phí bằng cách sử dụng phần mềm (firmware) dùng chung, không có hạ tầng lưu trữ và không có đội ngũ bảo trì. 

Ảnh minh họa (Nguồn: Internet).

Ngộ nhận về mật khẩu, xác thực “một lớp” lỏng lẻo 

Theo các chuyên gia an ninh mạng, mật khẩu chỉ là lớp bảo vệ đầu tiên trong hệ thống bảo mật của thiết bị kết nối Internet. Trong nhiều trường hợp, hacker không cần phải “đoán đúng” mật khẩu mà có thể khai thác các lỗ hổng kỹ thuật tồn tại trong phần mềm điều khiển camera, còn gọi là firmware.

Firmware đóng vai trò như “hệ điều hành” của thiết bị, quyết định cách camera xử lý dữ liệu, kết nối Internet và xác thực người dùng. Với nhiều dòng camera giá rẻ, không rõ nguồn gốc trên thị trường, firmware thường được sử dụng chung từ bên thứ ba và ít khi được cập nhật sau khi bán ra, khiến các thiết bị này dễ có lỗ hổng bị truy cập trái phép dù người dùng đã đặt mật khẩu.

Ngược lại, các giải pháp an ninh tiêu chuẩn hiện nay luôn sở hữu khả năng tự động cập nhật, đảm bảo hệ thống luôn được “vá' kịp” thời trước các phương thức tấn công mới, giúp thiết bị luôn trong trạng thái bảo vệ chủ động thay vì lỗi thời theo thời gian.

Bên cạnh đó, nhiều camera trôi nổi hiện nay chỉ cung cấp cơ chế đăng nhập cơ bản gồm tài khoản và mật khẩu, không có thêm bước xác minh danh tính khi đăng nhập từ thiết bị lạ. Điều này khiến nguy cơ bị chiếm quyền truy cập gia tăng, đặc biệt khi mật khẩu bị lộ từ các nguồn rò rỉ dữ liệu hoặc được đặt quá đơn giản.

Thực tế, việc mua camera theo hình thức “mua đứt bán đoạn” khiến người dùng khó nhận được các bản cập nhật bảo mật lâu dài. Khi phần mềm không được duy trì và nâng cấp định kỳ, thiết bị có thể trở nên lỗi thời trước các phương thức tấn công mới.

Thói quen "phó mặc" dữ liệu cho thẻ nhớ và máy chủ ngoại

Đa số người dùng vẫn duy trì thói quen lưu trữ hình ảnh trên thẻ nhớ vật lý gắn trực tiếp vào camera hoặc các dịch vụ đám mây miễn phí đi kèm thiết bị trôi nổi. Theo các chuyên gia, đây chính là “kẽ hở chí mạng” khiến hàng rào bảo mật bị sụp đổ từ bên trong.

Thẻ nhớ rất dễ bị hư hỏng hoặc bị kẻ gian rút mất, làm mất dấu vết bằng chứng. Nguy hiểm hơn, luồng dữ liệu từ các thiết bị này thường được truyền thẳng về các máy chủ trung gian ở nước ngoài mà không qua bất kỳ lớp mã hóa nào. 

Nguy hiểm hơn, luồng dữ liệu từ các thiết bị trôi nổi thường được truyền thẳng về các máy chủ đặt tại nước ngoài mà không qua bất kỳ lớp mã hóa bảo vệ nào. Việc hình ảnh riêng tư của gia đình phải "chu du" qua nhiều trạm trung gian trước khi đến tay chính chủ khiến quyền riêng tư bị đe dọa nghiêm trọng.

Lời khuyên chuyên gia: Hãy chọn “hệ sinh thái đồng bộ”đạt chuẩn  thay vì một “ mắt xem” đơn lẻ

Khi camera đã trở thành một phần không thể thiếu trong không gian sống, việc lựa chọn thiết bị cần dựa trên khả năng bảo vệ dữ liệu lâu dài thay vì chỉ nhìn vào giá thành.

Trước những rủi ro ngày càng rõ rệt, các chuyên gia cho rằng camera hiện đại cần được thiết kế theo hướng bảo mật nhiều lớp ngay từ nền tảng. Thay vì phó mặc vào mật khẩu, hệ thống cần kết hợp nhiều yếu tố như xác thực nhiều lớp, kiểm soát firmware và bảo vệ dữ liệu trong suốt quá trình lưu trữ và truyền tải.

Chuyên gia công nghệ FPT nhận định, hầu hết lưu hành trên thị trường là camera ngoại nhập, phần lớn là camera Trung Quốc chiếm đến 90%. Đây là dạng sản phẩm rất nhạy cảm, tiềm ẩn nhiều nguy cơ. sự khác biệt lớn giữa camera giá rẻ và các giải pháp đạt tiêu chuẩn nằm ở khả năng kiểm soát toàn bộ vòng đời dữ liệu, từ phần mềm vận hành thiết bị đến hạ tầng lưu trữ.

Với FPT Camera, firmware được đội ngũ kỹ sư tự nghiên cứu và phát triển, giúp chủ động cập nhật và vá lỗ hổng bảo mật khi phát hiện rủi ro mới. Việc làm chủ firmware cho phép hệ thống hạn chế phụ thuộc vào bên thứ ba, đồng thời đảm bảo các tiêu chuẩn an toàn được duy trì trong suốt quá trình sử dụng.

Để giải quyết bài toán dữ liệu đi đâu, hình ảnh dữ liệu camera FPT được lưu trữ trên nền tảng điện toán đám mây vận hành tại Data Center đạt chuẩn Tier III, giúp dữ liệu luôn đảm bảo an toàn và riêng tư so với qua các thiết bị lưu trữ vật lý trên thẻ nhớ.

Một lớp bảo vệ đặc biệt khác của FPT có lợi thế hơn các loại camera giá rẻ, trôi nổi hiện nay là cơ chế xác thực 2 lớp (OTP). Khi đăng nhập từ thiết bị lạ, hệ thống yêu cầu thêm mã xác minh được gửi về điện thoại của người dùng, tương tự phương thức bảo mật đang được áp dụng phổ biến trong các ứng dụng ngân hàng. Điều này giúp giảm đáng kể nguy cơ truy cập trái phép ngay cả khi mật khẩu bị lộ. Ngoài ra, hệ thống còn hỗ trợ đăng nhập thông qua VNeID, góp phần tăng cường xác thực danh tính người dùng trong môi trường số.

Không chỉ dừng ở việc ghi hình, công nghệ AI tích hợp giúp nhận diện chuyển động bất thường và gửi cảnh báo xâm nhập theo thời gian thực đến điện thoại, cho phép người dùng FPT Camera chủ động phát hiện và xử lý rủi ro thay vì chỉ xem lại dữ liệu sau khi sự việc đã xảy ra.

Đừng để sự riêng tư của gia đình trở thành "cái giá" trả cho những thiết bị rẻ tiền. Những tiêu chí về cập nhật firmware định kỳ, xác thực đa lớp và hạ tầng lưu trữ nội địa uy tín nên được đặt lên bàn cân hàng đầu. Lựa chọn một hệ sinh thái an ninh bền vững chính là khoản đầu tư thông minh nhất để bảo vệ tổ ấm trong kỷ nguyên số.

Chi tiết liên hệ số hotline 1900 6600 hoặc truy cập vào website http://fpt.vn.