Trạm mặt đất Starlink có gây hại tới sức khỏe không?
Kể từ khi Starlink chính thức được cấp phép hoạt động tại Việt Nam vào đầu năm 2026, nhiều người bắt đầu quan tâm đến các trạm mặt đất (gateway) mà dịch vụ này triển khai. Trạm mặt đất Starlink là gì, đóng vai trò như thế nào trong hệ thống Internet vệ tinh và liệu chúng có gây hại đến sức khỏe của người dân sống gần đó hay không? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp toàn bộ những thắc mắc này.
Trạm mặt đất Starlink là gì?
Trạm mặt đất Starlink (còn được gọi là trạm gateway hay trạm cổng) là trạm chuyển tiếp trên mặt đất có nhiệm vụ giao tiếp với các vệ tinh Starlink đang quay quanh Trái Đất. Đây là thành phần không thể thiếu trong việc truyền dữ liệu giữa các vệ tinh và hạ tầng Internet trên mặt đất.
Nói một cách dễ hiểu hơn, trạm gateway hoạt động giống như một "cầu nối" trung gian. Khi người dùng truy cập Internet qua Starlink, thiết bị chảo thu phát tín hiệu sẽ tìm kiếm và kết nối với vệ tinh gần nhất. Sau đó, vệ tinh sẽ truyền tín hiệu của người dùng tới một trạm mặt đất được kết nối với mạng Internet toàn cầu, rồi đưa dữ liệu tới trang web hay dịch vụ được yêu cầu.
Về mặt chức năng, một trạm mặt đất Starlink đảm nhận ba nhiệm vụ chính:
Chuyển tiếp dữ liệu: Nhận dữ liệu từ vệ tinh và chuyển tiếp đến mạng lưới Internet chính.
Chỉ huy và kiểm soát: Gửi lệnh đến các vệ tinh, đảm bảo hoạt động và tối ưu đường truyền.
Quản lý mạng: Giúp quản lý lưu lượng mạng, đảm bảo luồng dữ liệu thông suốt và hiệu quả.
Về mặt kỹ thuật, các trạm mặt đất sử dụng anten mảng pha lớn để giao tiếp với nhiều vệ tinh cùng lúc. Các anten này có thể điều khiển chùm tia điện tử, cho phép theo dõi các vệ tinh chuyển động nhanh mà không cần di chuyển anten vật lý.
Một điểm nổi bật của Starlink so với Internet vệ tinh truyền thống nằm ở độ cao quỹ đạo. Các vệ tinh Starlink hoạt động ở quỹ đạo thấp, cách mặt đất 550 km, trong khi Internet vệ tinh truyền thống sử dụng vệ tinh địa tĩnh ở độ cao hơn 35.000 km. Khoảng cách ngắn hơn giúp giảm thời gian truyền dữ liệu, nhờ đó có độ trễ thấp hơn so với dịch vụ Internet vệ tinh truyền thống.
Trạm mặt đất Starlink tại Việt Nam đặt ở đâu?
Vào ngày 21/2/2026, công ty Starlink Services Việt Nam được cấp phép sử dụng tần số và đặt thiết bị vô tuyến điện cho dịch vụ cố định qua vệ tinh tại phường Liên Chiểu 2 (Đà Nẵng), xã Bình Nguyên (Phú Thọ), phường Tăng Nhơn Phú và phường Tân Thuận (TP Hồ Chí Minh).
Theo đánh giá của ông Đoàn Quang Hoan, Phó Chủ tịch Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam, việc Starlink đặt trạm mặt đất trong nước giúp rút ngắn cự ly liên lạc giữa người dùng với nguồn dữ liệu, vì tín hiệu không phải đi vòng qua trạm đặt ở nước ngoài rồi mới quay trở lại trong nước.
Trạm mặt đất Starlink có gây hại tới sức khoẻ không?
Đây là mối lo ngại phổ biến của nhiều người dân khi biết các trạm gateway sẽ xuất hiện tại khu vực mình sinh sống. Để trả lời câu hỏi này, cần nhìn nhận từ góc độ khoa học và ý kiến của các chuyên gia trong ngành.
Chuyên gia nói gì?
Ông Lê Xuân Huy, Phó Tổng Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, cho hay “chưa có tài liệu nào chứng minh hoạt động của trạm mặt đất ảnh hưởng đến sức khỏe con người, công suất của trạm cũng không lớn như nhiều người hình dung”. Với mô hình Starlink, về cơ bản không có vấn đề gì lớn.
Lý do nằm ở cách thức phát sóng của các trạm này. Đặc điểm của trạm vệ tinh là sóng phát ra có độ chụm cao, hướng thẳng lên vệ tinh trên quỹ đạo thay vì tỏa ra khu vực xung quanh. Tín hiệu từ ăng-ten được phát theo chùm hẹp, hướng lên trời và chiếu thẳng vào vệ tinh. Vì vậy, khu vực xung quanh gần như không nằm trong búp sóng chính, chỉ có các búp sóng phụ với cường độ nhỏ.
Vẫn cần thêm nghiên cứu thực tiễn
Ở góc nhìn thận trọng hơn, PGS.TS Nguyễn Tiến Ban, nguyên Trưởng khoa Viễn thông 1 - Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, cho rằng về mặt kỹ thuật truyền dẫn, sự xuất hiện của trạm gateway tại Việt Nam không gây ra vấn đề gì, nhưng xét tới yếu tố sức khỏe thì khó đưa ra kết luận dứt khoát.
Vấn đề tác động tới sức khỏe liên quan đến trạm gateway cần có những nghiên cứu thông qua các phép đo thử, thực nghiệm, cả về lý thuyết lẫn thực tiễn.
Lo ngại tương tự từng xảy ra với 5G
Thực tế, đây không phải lần đầu tiên công nghệ viễn thông bị nghi ngờ về tác động sức khỏe. Trước đây tại Anh, một số người đã đập phá trạm 5G vì cho là nguyên nhân gây ra Covid-19. Những quan điểm này mang tính suy đoán, trong khi từ góc nhìn khoa học, qua các bài báo và nghiên cứu, chưa thấy công bố nào xác nhận điều này.
Quy định kiểm soát tần số tại Việt Nam
Về phía quản lý nhà nước, Cục Tần số Vô tuyến điện yêu cầu Starlink Services Việt Nam đảm bảo việc sử dụng tần số không gây nhiễu có hại cho các thiết bị vô tuyến điện được cấp phép tại Việt Nam và các hệ thống phục vụ mục đích an ninh, quốc phòng. Trường hợp gây nhiễu có hại, Starlink Services Việt Nam phải ngừng ngay việc sử dụng cho đến khi khắc phục được nhiễu có hại.
Kết luận
Trạm mặt đất Starlink (gateway) là thành phần kỹ thuật quan trọng, đóng vai trò trung chuyển dữ liệu giữa vệ tinh quỹ đạo thấp và hạ tầng Internet mặt đất. Sự hiện diện của 4 trạm gateway tại Việt Nam đánh dấu bước chính thức hóa dịch vụ Internet vệ tinh tại đây, hứa hẹn cải thiện tốc độ và độ trễ cho người dùng trong nước.
Về mối lo ngại sức khỏe, các chuyên gia hiện chưa ghi nhận bằng chứng khoa học nào cho thấy trạm mặt đất Starlink gây hại đến con người. Sóng phát ra hướng thẳng lên vệ tinh, không tỏa ra khu vực xung quanh, và cơ quan quản lý nhà nước cũng đặt ra các điều kiện kiểm soát tần số nghiêm ngặt. Tuy vậy, đây vẫn là lĩnh vực cần tiếp tục nghiên cứu và theo dõi dài hạn.
>>> Nếu khu vực của bạn đã có hạ tầng cáp quang, lắp Wifi cáp quang vẫn là giải pháp tối ưu về tốc độ, độ ổn định và chi phí. Đăng ký ngay Wifi FPT để nhận ưu đãi miễn phí gấp 3 băng thông trong 12 tháng và cơ hội sở hữu xe máy điện trị giá đến 20 triệu đồng. Đặc biệt, khi lựa chọn Combo Internet - Truyền hình FPT, bạn còn được xem trọn FIFA World Cup 2026, Ngoại Hạng Anh và ASEAN Hyundai Cup 2026 trên FPT Play. Đừng bỏ lỡ!
